Giáo phường ca trù: tổ chức phường hát, lệ khảo hạch và lễ mở xiêm áo của đào nương
Ca trù xưa không sống nhờ từng người hát lẻ mà nhờ giáo phường: có trùm phường, có lệ nhận người, lệ khảo hạch trước tổ và lễ mở xiêm áo cho đào mới.
Nghệ nhân, truyền nghề và giữ di sản
Người giữ nghề và cách nghề được truyền: phường, hội, giáo phường, lề lối nhận học trò, truyền khẩu – truyền ngón; nghệ nhân đã mất có dữ kiện công khai chắc chắn (Quách Thị Hồ với ca trù, Hà Thị Cầu với hát xẩm…); di sản văn hoá phi vật thể của Việt Nam được UNESCO ghi danh — đọc danh sách cho đúng năm, đúng tên; danh sách cần bảo vệ khẩn cấp nghĩa là gì; kiểm kê di sản ở địa phương; câu lạc bộ, phường hát được khôi phục; đưa di sản vào trường học; người trẻ học nghề cổ.
Truyền khẩu và truyền ngón: nghệ thuật dân gian được dạy ra sao khi không có bản nhạc
Quan họ, chèo, đờn ca tài tử từng được dạy không cần bản nhạc: học câu theo miệng thầy, học ngón theo tay thầy. Cách dạy ấy giữ được gì và dễ mất gì.
Quách Thị Hồ và Hà Thị Cầu: hai nghệ nhân giữ lửa ca trù, hát xẩm qua thời khó
Hai người phụ nữ, hai lối hát từng tưởng sắp mất. Những gì chắc chắn về Quách Thị Hồ, Hà Thị Cầu và điều đời họ cho thấy về chuyện giữ một di sản sống.
Di sản phi vật thể Việt Nam được UNESCO ghi danh: đúng tên, đúng năm, đúng danh sách
Nhã nhạc 2003, cồng chiêng 2005, quan họ và ca trù 2009, đến gốm Chăm 2022: đọc đúng tên gọi, năm ghi danh và loại danh sách của từng di sản.
Di sản cần bảo vệ khẩn cấp: ca trù, hát Xoan, gốm Chăm và điều danh sách ấy đòi hỏi
Vào danh sách khẩn cấp không phải là bị chê mà là lời báo động. Ba trường hợp của Việt Nam cho thấy một di sản rơi vào đó vì sao và thoát ra bằng cách nào.
Kiểm kê di sản phi vật thể ở địa phương: ai làm, ghi những gì, cộng đồng góp gì
Trước khi có danh hiệu hay hồ sơ UNESCO, một lối hát, một nghề phải được kiểm kê: ghi tên, mô tả, người thực hành, tình trạng. Việc ấy làm thế nào cho đúng.
Khôi phục một phường hát cổ: từ vài cụ còn nhớ đến câu lạc bộ sinh hoạt đều đặn
Nhiều phường hát, nhóm đàn được dựng lại từ trí nhớ của vài người già. Các chặng đi từ tìm người, ghi vốn bài, gom người học đến giữ nếp sinh hoạt lâu dài.
Đưa di sản vào trường học: tiết học, câu lạc bộ, nghệ nhân đến lớp, làm sao cho thật
Một tiết dân ca, một buổi nghệ nhân đến lớp có thể chỉ là tiết mục cho có, cũng có thể gieo hạt cho một người giữ nghề. Khác nhau nằm ở cách làm.
Người trẻ học nghề cổ truyền: theo thầy, vào trường hay bắt đầu từ câu lạc bộ
Muốn học đàn bầu, hát chèo, làm gốm hay giấy dó khi mới hai mươi tuổi: ba con đường học, mất bao lâu, sống bằng nghề ra sao và điều người đi trước hay dặn.
Sân khấu hoá di sản: khi lối hát rời sân đình lên sân khấu, được gì và mất gì
Quan họ có micro, cồng chiêng diễn cho khách, rối nước diễn mỗi tối: sân khấu giúp di sản có người xem nhưng cũng làm đổi nó. Nhìn cả hai mặt cho công bằng.
Bạn cần hỗ trợ thêm?
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.